निखिल सुभाष थोरवे

आयुष्याच्या महामार्गावरचा 'दिशादर्शक फलक': गुरु! सर्वांना गुरुपौर्णिमेच्या मनःपूर्वक हार्दिक शुभेच्छा.! आपल्याकडे शिक्षक, अध्यात्मिक गुरु, आई-वडील, सासू-सासरे, मित्र, सहकारी आणि अगदी 'अनुभव'... या सर्वांनाच 'गुरु' या एकाच संकल्पनेत बांधायचा आपण नेहमीच प्रयत्न करतो. पण खरं सांगायचं तर, गुरुपौर्णिमा आणि शिक्षक दिन यातील मूलभूत फरक आजही अनेकांना स्पष्टपणे समजत नाही. हल्लीच आलेल्या 'धर्मवीर' चित्रपटातील प्रसंगानंतर गुरुपौर्णिमेला आणि विशेषतः गुरूंच्या पाद्यपूजनाच्या परंपरेला एक वेगळं आणि अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाल्याचं आपल्याला दिसतं. यापूर्वीही शिर्डी, शेगाव किंवा अक्कलकोटसारख्या धार्मिक ठिकाणी गुरुपौर्णिमेचा उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा होतच आला आहे. पण या चित्रपटाने गुरु-शिष्याच्या नात्यातील एका वेगळ्या पैलूवर प्रकाश टाकला. हे सर्व पाहत असताना मनात एक द्वंद्व नक्कीच निर्माण होतं. मी यापूर्वी एका लेखात लिहिलं होतं की—"अनुभव हाच सर्वात मोठा गुरु असतो." पण खोलवर विचार केला तर 'गुरु' ही संकल्पना अनुभवापेक्षाही खूप वेगळी आणि स...